11 اوت 2023- محققان نشان دادند که فعال شدن گلوکوکیناز در کاهش قندخون در موش‌های مبتلا به چاقی ناشی از رژیم غذایی پرچرب مؤثر است، اما به طور بالقوه خطر افزایش تجمع چربی را در کبد بالا برد و مسیر PERK-UPR، را فعال نمود. بنابراین، این مطالعه مرجع بالینی و مبنای نظری برای استفاده از فعال کننده ی گلوکوکیناز (GKA) در درمان بیماران مبتلا به دیابت نوع 2، یا دیابت نوع 2 به همراه با بیماری کبد چرب غیرالکلی، فراهم کرد.

چاقی، یک عامل خطر عمده برای اختلالات متابولیک از جمله بیماری کبد چرب غیر الکلی و دیابت نوع 2 است. گزارش شده است که بیماری کبد چرب غیر الکلی، مستقل از چاقی و سایر عوامل خطر متابولیک، احتمال ابتلا به دیابت نوع 2 را دو برابر می کند. علاوه بر این، تقریباً یک پنجم جمعیت جهان از بیماری کبد چرب غیر الکلی رنج می برند و 56 درصد از این افراد مبتلا به دیابت نوع 2 تشخیص داده شده اند. انتظار می رود تعداد بیمارانی که با هر دو بیماری تشخیص داده می شوند، به طور مداوم افزایش یابد.

اخیراً داروهای فعال‌کننده‌ی گلوکوکیناز (GKAs) به عنوان یک پیشرفت در درمان دیابت نوع 2 ظهور کرده‌اند. این گروه از داروهای دیابت موجود در بازار مانند دورزاگلیاتین، در کاهش سطح قند خون موثر بوده اند. با این حال، GKAها، ممکن است متابولیسم لیپیدها را مختل کنند و منجر به تجمع چربی در کبد شوند. در نتیجه، تحقیقات بیشتری برای ایجاد ایمنی GKA در بیماران دیابتی نوع 2 که به بیماری کبد چرب غیر الکلی نیز مبتلا هستند، مورد نیاز است. علاوه بر این، ارتباط بین فعال سازی گلوکوکیناز کبدی و پاسخ استرس شبکه آندوپلاسمی مبهم باقی مانده است که برای روشن شدن این رابطه به مطالعات بیشتری نیاز است.

در مطالعه ای که در مجله ی he KeAi journal Liver Researcht منتشر شد، یک تیم تحقیقاتی در چین دریافتند کهGKA ها تحمل گلوکز و حساسیت به انسولین را بهبود می بخشند. با این حال، تحت تغذیه با رژیم غذایی پرچرب، GKAها همچنین با افزایش بیان ژن لیپوژنیک، تجمع چربی کبدی را القا کردند که متعاقباً مسیر سیگنالینگ PERK-UPR کبدی را فعال نمودند.

نویسنده اصلی این مقاله، دکتر Nan Cai، گفت: ما یک مدل موش با چاقی ناشی از رژیم غذایی پرچرب را برای مطالعه تأثیر درمان GKA بر متابولیسم گلوکز و لیپید در موش‌های چاق ایجاد کردیم. سپس ما اثر درمان با GKA را بر متابولیسم گلوکز در این مدل موش با استفاده از تست‌های تحمل گلوکز و حساسیت انسولین ارزیابی کردیم.

یافته‌های این تحقیق نشان داد که GKA با بهبود عملکرد سلول‌های بتای جزایر و سیگنال‌دهی انسولین، تحمل گلوکز را افزایش می‌دهد. علاوه بر این، GKA تجمع لیپید کبدی را در موش‌هایی که با رژیم غذایی پرچرب تغذیه می‌شدند تشدید کرد که با رنگ‌آمیزی هماتوکسیلین و ائوزین، رنگ‌آمیزی Oil Red O و میکروسکوپ الکترونی ترانسمیشن نشان داده شد. این تجمع چربی باعث تغییرات پاتولوژیک در کبد موش های چاق تغذیه شده با رژیم پرچرب شد.در حالی که در موش‌هایی که با غذای عادی موشها(chow diet) تغذیه شده بودند، سبب تجمع چربی در کبد نشد.

به طور کلی، این مطالعه نشان داد که در حالی که فعال سازی گلوکوکیناز تحمل گلوکز را در موش های مبتلا به چاقی ناشی از رژیم غذایی بهبود می بخشد، همچنین باعث تجمع چربی کبدی می شود که مسیرPERK-UPR  را فعال می کند. این یافته‌ها مرجع و مبنای نظری برای استفاده از فعال کننده های گلوکوکیناز در درمان های شخصی برای بیماری‌های مزمن مانند دیابت نوع 2 و بیماری کبد چرب غیر الکلی، ارائه می‌دهند.

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20230811/Glucokinase-activators-induce-hepatic-lipid-accumulation-in-mice-with-high-fat-diet.aspx